|
موقعيت
جغرافيايي
استان همدان
استان همدان
با 19445 كيلومتر
مربع مساحت
از استانهاي
غربي كشور
است و 19/1 درصد
ازكل كشور
را شامل ميشود
از نظر جغرافيايي
, بين مدارهاي
59 دقيقه و 33 درجه
تا 49 دقيقه
و 35 درجه عرض
شمالي ، و
34 دقيقه و 47 درجه
تا 36 دقيقه
و 49 درجه طول
شرقي از نصفالنهار
گرينويچ قرار
گرفته است
مرزهاي آن
از شمال به
استان زنجان
، از جنوب
به استان لرستان
، از شرق به
استان مركزي
و از غرب به
استانهاي
كرمانشاه
و كردستان
محدود ميشود
موقعيت جغرافيايي
شهرستان
همدان
اين استان
, منطقهاي
است به طور
عمده كوهستاني
كه جزء پيشكوههاي
داخلي زاگرس
محسوب ميگردد
و شهرستان
همدان در طول
درهي وسيعي
كه از دو طرف
با كوههاي
بلند و ارتفاعات
الوند محصور
است و با 5/53 كيلومترمربع
مساحت ، دربخش
مياني استان
واقع شده است
اين شهرستان
از شمال به
رزن و كبودرآهنگ
، از جنوب
به ملاير و
تويسركان
و از مشرق
به ساوه و
اراك و از
مغرب به شهرستان
بهار محدود
ميشود مركز
آن شهر همدان
است
ارتفاع اين
شهر از سطح
دريا , حدود
( 1813 ) متر ميباشد
همدان از اين
جهت , از شهرهاي
مرتفع محسوب
ميگردد
كوههاي
استان همدان
كوههاي استان
همدان در تقسيمبندي
كوههاي ايران
جزء رشتهكوههاي
غربي و مركزي
كشور است كه
جهت آنها مانند
كوههاي مركزي
از شمالغرب
به جنوبشرق
ميباشد و
بيشتر ايام
سال مستور
از برف بوده
و به همين
علت , سرچشمهي
رودخانهها
و چشمهسارهاي
فراوان ميباشد
از مهمترين
ارتفاعات
استان
كوه الوند
: فراروي شهر
همدان , كوهستان
منفردي از
انشعابات
شرقي زاگرس
مركزي با عرصهاي
به وسعت 1375 كيلومتر
مربع , بزرگترين
پديدهي خارايي
از دوران چهارم
زمينشناسي
بر اثر نفوذ
تودههاي
آذرين در نهشتههاي
بازمانده
از دوران پيشين
وجود يافته
است
اين رشتهكوه
در شمالغرب
به كوه (خدابندهلو)
سنندج و كوه
چهلچشمه
كردستان و
از جنوب شرق
به ارتفاعات
راسوند و كوه
وفس اراك متصل
است
خطالراس
آن , حد طبيعي
بين شهر همدان
و تويسركان
ميباشد و
بلندترين
قلهي آن موسوم
به الوند در
18 كيلومتري
جنوب شهر واقع
و ارتفاع آن
3574 متر از سطح
دريا است
ديگر ارتفاعات
استان
چنگ
الماس : (2525
متر) شمال
دهستان
مهربان
لشكر در : (2928
متر) جنوب
شرق
ملاير
كوه سفيد
: (2475 متر)
جنوب غرب
ملاير
گرين /
گرو : (3316 متر)
جنوب
نهاوند
قرهداغ
: (2365 متر)
شمال
كبودرآهنگ
آلمابلاغ
: (2565 متر) حد
فاصل
اسدآباد
و بهار
كمر زرد :
(2165 متر)
شمال
نهاوند
كوه وفس :
(2450 متر) شرق
همدان
گليان : (2583
متر) جنوب
تويسركان
خان گرمز
( 2868 متر ) غرب
تويسركان
يزدجرد : (2487
متر) شمال
نهاوند
سلسله
جبال
خرقان (بين
دشتهاي
رزن و
بويينزهرا)
مرز
طبيعي
بين
استان
همدان ,
قزوين ،
زنجان در
گردنهي
آوج (3131 متر)
ميباشد
رودهاي استان همدان
به طور كلي رودخانههاي استان همدان از چشمهسارها و زهابها تغذيه ميشوند و معمولا در فصل تابستان همراه با افزايش دماي هوا و نياز بيشتر نباتات به آب (به استثناي گاماسياب و سيمينهرود) بقيهي رودها , خشك و يا به پايينترين حد آبدهي ميرسند عموماً هامونه و دشتهاي استان در بخش شمالشرق و شرق بلنديهاي الوند قرار گرفتهاند
مهمترين رودهاي استان همدان
رود قرهچاي (سياهرود) : از پيوستن آبهاي روان از درههاي شمال الوند (رودكهاي خاكو ، الوسجرد , زربار ، برفجين ، سيمين ، همهكسي و جز اينها ) تشكيل ميشود و در حدود شهر بهار به نام سيمينهرود است در عهد باستان , كتيبههاي آشوري از حوزهي رودكها به عنوان "شانارته" و در متون اوستايي به اسم "زرمند" ياد كردهاند و در حدود كوريجان به نام "قرهچاي يا قوريچاي" به سمت شرقي جريان يافته و با عبور از دشتهاي شرا و ساوه از استان همدان بيرون رفته و سرانجام به مثابه خشكرودي (در تابستانها) به درياچهي حوض سلطان قم ميريزد
رود قرهسو : در سمت جنوبغربي به اسم گاماسياب و با عبور از دشت نهاوند و در پيوند با (شهابرود) اسدآباد (قلقلرود) تويسركان به مثابه يكي از شاخههاي اصلي رود كرخه , سرانجام به خليجفارس ميريزد
رود تلوار : اين رودخانه از ارتفاعات كوه سفيد در شمال استان سرچشمه ميگيرد و جزء شاخههاي قزلاوزن ميباشد و سرانجام در ناحيهي گيلان به نام سفيدرود معروف است و به درياي خزر ميريزد
رود سيمينهرود : از درههاي غربي قلهي الوند سرچشمه ميگيرد بين (آرومند و روان) راه كرمانشاه را قطع ميكند و پس از مشروب ساختن اراضي صالحآباد و حسامآباد به رودخانهاي كه از گردنهي اسدآباد جاري است , ميپيوندد و به طرف امزاجرد جاري ميگردد
رود خاكو : از قلهي الوند سرچشمه ميگيرد و در روستاهاي مجاور امزاجرد به سيمينهرود منتهي ميشود
رود دره مرادبيگ : از دامنهي كوه الوند سرچشمه ميگيرد از وسط شهر ميگذرد. در اراضي گراچقا به رودخانهي خاكو ميريزد
رود عباسآباد : از كوههاي گنجنامهي الوند سرچشمه ميگيرد پس از مشروب ساختن باغهاي درهي عباسآباد و ديگر باغهاي غربي شهر ، سيلاب آن در اراضي گراچقا به رودخانهي خاكو جاري ميشود
رود گردنهي اسدآباد : از گردنهي مذكور سرچشمه ميگيرد و پس از گذشتن از كنار تاجآباد و اراضي گندمچين در اراضي بهادرآباد با رودخانهي همهكسي , يكي ميشود و در اراضي حسامآباد به سيمينهرود ميپيوندد
رود همهكسي : از گردنهي همهكسي سرچشمه ميگيرد پس از مشروب ساختن روستاهاي همهكسي و چند دهكدهي ديگر به رودخانهي گردنهي اسدآباد منتهي ميشود
ديگر رودخانههاي همدان عبارتند از : ابوك ، ارزانفود ، وفرجين ، و رودهاي ديگري كه در حوزهي شهرهاي تابعهي استان جاري ميباشند
|
